รู้หรือไม่คะว่า “อินเดีย” ได้กลายเป็นประเทศต้นแบบที่เปลี่ยนขยะไร้ค่าให้กลายเป็นเส้นทางสัญจรที่แข็งแกร่ง ด้วยระยะทางถนนพลาสติกที่ยาวรวมกันกว่า 100,000 กิโลเมตร มาดูกันค่ะว่าอะไรคือเบื้องหลังความสำเร็จที่ทำให้แนวคิดนี้กลายเป็นมาตรฐานระดับชาติ
หัวใจสำคัญของนวัตกรรมนี้คือ ศาสตราจารย์ Rajagopalan Vasudevan ผู้เชี่ยวชาญด้านเคมี ผู้มองเห็นว่าพลาสติกมีคุณสมบัติเป็น “ตัวประสาน” (Binder) ที่ดีเยี่ยมไม่แพ้ยางมะตอย เขาจึงคิดค้นกระบวนการที่เรียกว่า “Dry Process” ซึ่งมีจุดเด่นคือความเรียบง่ายและต้นทุนต่ำ และที่น่าชื่นชมที่สุดคือ ท่านได้จดสิทธิบัตรเทคโนโลยีนี้ แล้วมอบให้เป็นสมบัติของรัฐบาลอินเดีย โดยไม่คิดค่าลิขสิทธิ์ เพื่อให้เกิดการนำไปใช้อย่างแพร่หลายทั่วประเทศเพื่อประโยชน์ของสาธารณะ
กระบวนการผลิตถนนพลาสติก คือการใช้พลาสติกบดละเอียด (ขนาด 2-4 มม.) โปรยลงไปบนหินคลุกที่ถูกเผาจนร้อนจัดที่อุณหภูมิประมาณ 165°C พลาสติกจะละลายและเคลือบหินทุกก้อนจนเป็นชั้นฟิล์มบางๆ ก่อนจะผสมกับยางมะตอย วิธีนี้ช่วยให้พลาสติกยึดเกาะกับหินและยางมะตอยได้อย่างสมบูรณ์ ส่งผลให้ถนนมีความแข็งแรงกว่าถนนทั่วไปถึง 2.4 เท่า ทีเดียวค่ะ
ในปี 2015 กระทรวงคมนาคมของอินเดียได้ออกกฎข้อบังคับ โดยเมืองที่มีประชากรเกิน 5 แสนคนขึ้นไป รวมถึงทางหลวงที่อยู่ใกล้เขตเมือง “ต้อง” ใช้ขยะพลาสติกเป็นส่วนผสมในการสร้างถนน นอกจากนี้รัฐบาลส่งเสริมให้กลุ่มแม่บ้านและคนเก็บขยะในท้องถิ่นเป็นผู้รวบรวมและคัดแยกขยะพลาสติก สร้างงานสร้างรายได้กลับคืนสู่ชุมชนอีกด้วยค่ะ
เหตุผลหลักที่ถนนพลาสติกเหนือกว่าถนนยางมะตอยแบบเดิม นั่นคือ
- ความทนทานต่อสภาพอากาศ โดยพลาสติกช่วยเพิ่มจุดอ่อนตัว (Softening Point) ทำให้ถนนไม่เยิ้มละลายแม้อยู่ท่ามกลางอากาศร้อนจัดกว่า 50 องศาของอินเดีย
- ชั้นฟิล์มพลาสติกที่เคลือบหินไว้ช่วยป้องกันน้ำซึมเข้าไปในเนื้อถนน ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของการเกิด “หลุมบ่อ” ในฤดูมรสุม
- ถนนเหล่านี้รับพลาสติกได้ทุกประเภท โดยเฉพาะจำพวกใช้ครั้งเดียวทิ้ง (Single-use plastic) เช่น ซองขนม หรือถุงหูหิ้ว ซึ่งโรงงานรีไซเคิลทั่วไปไม่ต้องการ
ถนนพลาสติกในอินเดีย ช่วยลดการใช้น้ำมันดิบ ลดการสะสมของขยะในหลุมฝังกลบ และสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่อายุยาวนานขึ้น นี่คือบทเรียนสำคัญว่า หากนวัตกรรมมาพร้อมกับนโยบายที่เด็ดขาด ขยะที่เคยเป็นปัญหาก็สามารถกลายเป็นรากฐานที่มั่นคงของประเทศได้ค่ะ
ขอบคุณข้อมูลจาก
- Indian Roads Congress (IRC) Standard: IRC:SP:98-2013.
- Ministry of Road Transport & Highways (MoRTH) India, Mandate 2015.
- Case Study: “The Plastic Man of India” by World Economic Forum.
