หลายคนอาจจะคุ้นเคยกับ 3R คือ Reduce ลดการใช้ , Reuse นำกลับมาใช้ซ้ำ และ Recycle รีไซเคิล มานาน แต่ในโลกยุคปัจจุบันที่ทรัพยากรเริ่มขาดแคลนและปัญหาสิ่งแวดล้อมทวีความรุนแรงขึ้น แนวคิด “9R Framework” ได้กลายเป็นมาตรฐานใหม่ของ เศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ที่ภาคธุรกิจทั่วโลกกำลังนำมาปรับใช้ เพื่อเปลี่ยนจากโมเดล “ทำ-ใช้-ทิ้ง” ไปสู่การหมุนเวียนทรัพยากรแบบไม่รู้จบค่ะ
วันนี้เรามาดูกันว่า 9R มีอะไรบ้าง และทำไม “การรีไซเคิล” ถึงไม่ใช่คำตอบเดียวอีกต่อไป
กลุ่มที่ 1 ฉลาดใช้และฉลาดผลิต กลุ่มนี้เน้นการจัดการตั้งแต่ต้นทาง เพื่อไม่ให้เกิดขยะ หรือใช้ทรัพยากรให้น้อยที่สุดค่ะ
R0 – Refuse – ปฏิเสธ การปฏิเสธผลิตภัณฑ์ที่สร้างมลพิษ หรือการออกแบบโมเดลธุรกิจใหม่ที่ไม่ต้องใช้สินค้าฟุ่มเฟือย เช่น การเปลี่ยนจากใช้ถุงพลาสติกเป็นถุงผ้า หรือการเลิกใช้สารเคมีที่เป็นอันตราย
R1 – Rethink – คิดใหม่ การใช้ทรัพยากรให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น เช่น เปลี่ยนจากการซื้อเครื่องจักรมาเป็นการ “เช่าใช้” หรือการแชร์ทรัพยากรร่วมกัน เพื่อลดจำนวนการผลิตของใหม่
R2 – Reduce – ลดการใช้ เพิ่มประสิทธิภาพในการผลิตให้ใช้พลังงานและวัตถุดิบน้อยลง แต่ได้ผลผลิตเท่าเดิมหรือมากขึ้น
กลุ่มที่ 2 ยืดอายุการใช้งานให้ถึงที่สุด กลุ่มนี้คือการรักษา “คุณค่า” ของตัวผลิตภัณฑ์ไว้ให้นานที่สุด ก่อนจะกลายไปเป็นขยะ
R3 – Reuse – ใช้ซ้ำ การส่งต่อผลิตภัณฑ์ที่ยังสภาพดีให้ผู้อื่นใช้ หรือนำกลับมาใช้ซ้ำในหน้าที่เดิม
R4 – Repair – ซ่อมแซม การบำรุงรักษาและซ่อมแซม ให้ของที่เสียกลับมาใช้งานได้อีกครั้ง
R5 – Refurbish – ปรับปรุงใหม่ การนำสินค้าเก่ามาปรับแต่ง ให้กลับมามีสภาพใกล้เคียงของใหม่
R6 – Remanufacture – ผลิตใหม่จากชิ้นส่วนเดิม การนำชิ้นส่วนจากของที่เสียแล้ว มาเข้ากระบวนการผลิตอีกครั้ง เพื่อสร้างผลิตภัณฑ์เดิมที่มีคุณภาพมาตรฐานโรงงาน
R7 – Repurpose – เปลี่ยนวัตถุประสงค์ การนำส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ที่ใช้ไม่ได้แล้ว มาดัดแปลงเพื่อทำหน้าที่ใหม่ เช่น การนำถังน้ำมันเก่ามาทำเป็นเฟอร์นิเจอร์
กลุ่มที่ 3 การจัดการวัสดุในขั้นสุดท้าย เมื่อตัวผลิตภัณฑ์ไปต่อไม่ได้แล้ว เราจึงมองไปที่ “ตัววัสดุ” แทนค่ะ
R8 – Recycle – รีไซเคิล การนำวัสดุมาแปรรูปเป็นวัตถุดิบใหม่ เช่น การนำขวด PET มาหลอมเป็นเม็ดพลาสติก เพื่อผลิตเป็นเส้นใยเสื้อผ้าหรือขวดใหม่ แม้จะเป็นเรื่องดี แต่ R8 ก็มีต้นทุนพลังงานสูงกว่า R0-R7
R9 – Recover – คืนสภาพพลังงาน เมื่อไม่สามารถทำอะไรได้แล้วจริงๆ จึงนำไปเผาเพื่อผลิตเป็นพลังงานความร้อนหรือไฟฟ้า ซึ่งเป็นทางเลือกที่ดีกว่าการเอาไปฝังกลบค่ะ (Landfill)
เพราะการรีไซเคิล (R8) จะมีประสิทธิภาพที่สุด เมื่อต้นทางมีการคัดแยกที่ดี (R0-R2) และมีการออกแบบสินค้าที่เอื้อต่อการนำกลับมาใช้ใหม่ ยิ่งเราเข้าใจ 9R เรายิ่งช่วยให้วงจรของพลาสติกสมบูรณ์ขึ้นค่ะ
ในฐานะที่พูนทองไฟเบอร์ อยู่ในอุตสาหกรรมรีไซเคิล เราคือหนึ่งในฟันเฟืองสำคัญที่ช่วยให้ R ตัวอื่นๆ ขับเคลื่อนไปได้อย่างยั่งยืน เพื่อเปลี่ยนขยะให้กลับมาเป็นทรัพยากรที่มีค่าอีกครั้งค่ะ
