หากใครมีโอกาสได้ไปเยือน เกาะเฮย์มาเอย์ (Heimaey) ในหมู่เกาะเวสต์แมน (Vestmannaeyjar) ของไอซ์แลนด์ ช่วงปลายเดือนสิงหาคมถึงกันยายน จะเห็นเด็กๆ และชาวเมืองเดินถือกล่องกระดาษไปตามซอกตึกหรือลานจอดรถยามค่ำคืน เพื่อตามหาสิ่งมีชีวิตตัวน้อย ที่เรียกว่า “Puffling” หรือลูกนกพัฟฟินที่กำลังหลงทางค่ะ
ตามสัญชาตญาณธรรมชาติ นกพัฟฟินจะขุดโพรงสร้างรังอยู่ตามหน้าผาริมทะเล เมื่อลูกนกเติบโตได้อายุประมาณ 45 วัน พวกมันจะทิ้งรังเพื่อออกสู่มหาสมุทรเป็นครั้งแรก โดยออกเดินทางในตอนกลางคืน เพื่อหลบเลี่ยงเหล่านกนางนวลนักล่า
เข็มทิศเดียวที่พวกมันมีคือ แสงจันทร์ ที่สะท้อนบนผิวน้ำทะเล ลูกนกจะบินพุ่งไปหาแสงสว่างนั้นเพื่อลงสู่มหาสมุทร แต่ปัญหาเกิดขึ้นเมื่อแสงไฟจากถนนและบ้านเรือนในตัวเมืองสว่างไสวกว่าแสงจันทร์มาก ผลที่ตามมาคือ ลูกนกเกิดอาการหลงทิศจากมลภาวะทางแสง (Light Pollution) ลูกนกนับพันตัวจึงบินร่อนลงมากลางเมือง แทนที่จะเป็นท้องทะเล พวกมันไปจบลงอยู่บนพื้นปูนตามบ้านเรือน บนท้องถนน ซึ่งเสี่ยงต่อการถูกรถทับ หรือกลายเป็นอาหารของแมวเจ้าถิ่น
ชาวเมืองเฮย์มาเอย์ จึงสร้างประเพณี ที่สืบทอดมาหลายชั่วอายุคน เรียกว่า “Puffling Patrol” หรือการช่วยเหลือลูกนกพัฟฟิน เพื่อนำกลับไปสู่ท้องทะเลอย่างปลอดภัยค่ะ โดยทันทีที่พระอาทิตย์ตกดิน เหล่าอาสาสมัคร ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นเด็กๆ เริ่มเดินตรวจตราตามจุดอับสายตา ใต้ท้องรถ หรือตามสวนสาธารณะ เมื่อพบลูกนก พวกเขาจะค่อยๆ จับมันไว้ในกล่องกระดาษบุด้วยหญ้าหรือผ้านุ่มอย่างเบามือ จากนั้นลูกนกจะถูกพากลับไปนอนพักที่บ้านหนึ่งคืน
ในเช้าวันถัดมา หลายครอบครัวจะพาลูกนกไปที่ ศูนย์กู้ภัยพัฟฟินแห่งไอซ์แลนด์ (Sea Life Trust Puffin Rescue Centre) ซึ่งเป็นศูนย์เก็บข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ที่สำคัญมาก โดยนกจะถูกชั่งน้ำหนักและวัดความสมบูรณ์ของปีก พร้อมติดแท็กระบุตัวตนขนาดเล็กที่ขา เพื่อติดตามว่าในปีต่อๆ ไป พวกมันจะกลับมาทำรังที่เดิมหรือไม่ ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์ติดตามสุขภาพประชากรนกพัฟฟินซึ่งปัจจุบันอยู่ในสถานะ “กลุ่มเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์” ค่ะ
จุดที่ประทับใจที่สุดของภารกิจนี้คือตอนปล่อยนกคืนสู่ธรรมชาติ ชาวเมืองจะพากันไปที่หน้าผาริมทะเลที่ปลอดภัย มักจะเป็นหาดทรายดำหรือหน้าผาหิน วิธีการปล่อยคือการ โยนลูกนกขึ้นเบาๆ เพื่อให้นกได้กางปีกและร่อนลงสู่ผิวน้ำ เพื่อเริ่มต้นชีวิตในมหาสมุทรที่พวกมันจะใช้เวลาอยู่ที่นั่นนานถึง 3-4 ปี ก่อนจะกลับมาทำรังบนบกอีกครั้งค่ะ
ในแต่ละปี มีลูกนกพัฟฟินได้รับการช่วยเหลือจาก Puffling Patrol เป็นจำนวนมาก ตัวอย่างเช่น ในปี 2024 มีการบันทึกว่าชาวเมืองช่วยลูกนกได้มากกว่า 4,200 ตัว ซึ่งถือว่าแทบจะเท่ากับจำนวนประชากรมนุษย์บนเกาะ เกาะเฮย์มาเอย์ เลยทีเดียวค่ะ
ขอบคุณข้อมูลจาก
SEA LIFE Trust Puffin Rescue Centre (belugasanctuary.sealifetrust.org)
