พลาสติก 7 ประเภท แยกให้ถูกเพื่อการรีไซเคิลที่สมบูรณ์แบบ
เคยสังเกตไหมคะว่า บนบรรจุภัณฑ์พลาสติกที่เราใช้ในชีวิตประจำวัน มักจะมีสัญลักษณ์ลูกศรสามเหลี่ยมล้อมรอบตัวเลข 1-7 อยู่ที่ก้นขวดหรือบรรจุภัณฑ์ สัญลักษณ์นี้เป็น “รหัสมาตรฐาน” ที่บอกว่าพลาสติกชิ้นนั้นทำมาจากเคมีประเภทไหน และควรส่งต่อเข้าระบบรีไซเคิลอย่างไรค่ะ
เราควรทำความรู้จักกับพลาสติกทั้ง 7 ประเภท เพราะอะไร ?
เรามาทำความรู้จักกับพลาสติกทั้ง 7 ประเภทนี้ เพื่อที่เราจะได้ช่วยกันแยกขยะได้อย่างถูกต้องและเกิดประโยชน์สูงสุดต่อสิ่งแวดล้อมค่ะ
1. PETE หรือ PET (Polyethylene Terephthalate)
พลาสติกใส เนื้อเหนียว มีความยืดหยุ่นสูง ทนทานต่อแรงกระแทก ไม่เปราะแตกง่าย
• ขวดน้ำดื่มใส ขวดน้ำอัดลม ขวดน้ำมันพืช ขวดซอสปรุงรส
• เป็นพลาสติกที่นิยมนำมารีไซเคิลมากที่สุด โดยผ่าน กระบวนการรีไซเคิลเชิงกล นำมาบดล้างและหลอมเป็นเม็ดพลาสติก (rPET) สามารถนำกลับมานุ่งห่มได้โดยการปั่นเป็นเส้นใยสังเคราะห์สำหรับทำเสื้อยืด เสื้อกันหนาว พรม หรือกลับมาทำเป็นบรรจุภัณฑ์รีไซเคิลใหม่อีกครั้ง
2. HDPE (High-Density Polyethylene)
พลาสติกเนื้อหนา สีทึบหรือกึ่งโปร่งแสง มีความหนาแน่นสูง เหนียว ทนทานต่อสารเคมีและตัวทำละลายได้ดี
• ขวดนม ขวดน้ำยาซักผ้า ขวดยาสระผม ถังพลาสติก ถุงขยะ
• นำมารีไซเคิลได้ง่ายมาก มักถูกนำไปหลอมใหม่เพื่อผลิตเป็น ท่อน้ำ ถัง เก้าอี้พลาสติก หรือขวดใส่น้ำยาทำความสะอาด
3. PVC (Polyvinyl Chloride)
พลาสติกที่มีความแข็งแรงมาก ทนสารเคมี ทนน้ำ แต่อาจเปราะบางได้หากโดนแดดจัดเป็นเวลานาน มีทั้งแบบแข็งและแบบยืดหยุ่น
• ท่อน้ำประปา (ท่อฟ้า) สายยาง ม่านห้องน้ำ แผ่นฟิล์มสำหรับห่ออาหาร สายไฟ
• รีไซเคิลได้ค่อนข้างยากเนื่องจากมีส่วนประกอบของคลอรีน แต่ปัจจุบันสามารถนำมารีไซเคิลทำเป็น กรวยจราจร, ม้านั่งพลาสติก, แผงกั้น หรือท่อระบายน้ำในงานก่อสร้าง
4. LDPE (Low-Density Polyethylene)
พลาสติกที่มีความหนาแน่นต่ำ นิ่ม ยืดหยุ่นได้ดีมาก ใสแต่ไม่เท่า PET ทนทานต่อความเย็นและสารเคมี
• ถุงหูหิ้ว ถุงซิปล็อค ฟิล์มยืดห่อสินค้า หลอดโฟม ขวดพลาสติกชนิดบีบได้
• สามารถนำกลับมารีไซเคิลเป็น ถุงดำใส่ขยะ, ถุงหูหิ้วรีไซเคิล, ถังขยะ, หรือแผ่นพลาสติกกันกระแทก
5. PP (Polypropylene)
พลาสติกที่มีน้ำหนักเบาที่สุด แต่ทนทานต่อความร้อนสูง สามารถเข้าไมโครเวฟได้ในบางชนิด ทนต่อสารเคมีและน้ำมัน ไม่เสียรูปทรงง่าย
• กล่องใส่อาหาร จานชามพลาสติก แก้วกาแฟแบบแข็ง หลอดดูดน้ำ
• นิยมนำกลับมารีไซเคิลเป็น ชิ้นส่วนรถยนต์, ไม้กวาดพลาสติก, ถังน้ำ, หรือกล่องเครื่องมือ
6. PS (Polystyrene)
พลาสติกเนื้อใส โปร่งแสง แต่เปราะและแตกหักง่าย หรือถูกนำมาฉีดอากาศเข้าเนื้อพลาสติกจนกลายเป็นโฟม
▪️กล่องโฟมใส่อาหาร ช้อนส้อมพลาสติกแบบใช้แล้วทิ้ง
• มีต้นทุนการรีไซเคิลที่ค่อนข้างสูงเนื่องจากน้ำหนักเบาแต่กินพื้นที่มาก อย่างไรก็ตาม สามารถนำกลับมารีไซเคิลเป็นวัสดุฉนวนความร้อนได้
7. OTHER (พลาสติกชนิดอื่นๆ)
พลาสติกชนิดอื่นที่ไม่เข้าพวกกับ 6 ประเภทแรก หรือเกิดจากการนำพลาสติกหลายชนิดมาผสมกัน (Multi-layer) เช่น Polycarbonate (PC), ABS หรือ Nylon
• ขวดนมเด็ก กระติกน้ำร้อน เลนส์แว่นตา บรรจุภัณฑ์ขนมขบเคี้ยวที่เป็นฟอยล์
• เนื่องจากเป็นพลาสติกผสม การรีไซเคิลเชิงกลจึงทำได้ยาก ส่วนใหญ่ในปัจจุบันมักนำไปขูดบดเพื่อทำเป็นผลิตภัณฑ์เฉพาะทาง หรือนำเข้าสู่กระบวนการแปรรูปเป็นพลังงาน (Waste-to-Energy) แทน
การเริ่มต้นแยกขยะพลาสติกตั้งแต่ต้นทาง (ที่บ้านหรือที่ทำงานของเรา) โดยเฉพาะพลาสติกกลุ่มที่รีไซเคิลได้ง่ายและมีความต้องการในตลาดสูงอย่าง PET (เบอร์ 1), HDPE (เบอร์ 2) และ PP (เบอร์ 5) จะช่วยลดปริมาณขยะที่จะไปจบลงที่หลุมฝังกลบได้อย่างมหาศาล และยังช่วยขับเคลื่อนระบบ เศรษฐกิจหมุนเวียน ให้เกิดขึ้นจริงได้อย่างยั่งยืนค่ะ
