การเติบโตอย่างก้าวกระโดดของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) นำมาซึ่งความต้องการพลังงานประมวลผลมหาศาล ส่งผลให้ศูนย์ข้อมูล (Data Center) ทั่วโลกต้องรับศึกหนักจากการใช้ไฟฟ้าที่พุ่งสูงขึ้นอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน สำหรับจีน ในฐานะผู้นำด้านเทคโนโลยีที่มีโครงสร้างพื้นฐานการประมวลผลขนาดใหญ่ การบริหารจัดการพลังงานในภาคเทคโนโลยีจึงกลายเป็นโจทย์ระดับชาติที่มองข้ามไม่ได้ค่ะ
รัฐบาลจีนได้เดินหน้าผลักดันโยบายยกระดับ Data Center ให้เปลี่ยนผ่านไปสู่การใช้พลังงานสะอาดอย่างจริงจัง โดยเชื่อมโยงโครงข่ายศูนย์ข้อมูลเข้ากับแหล่งพลังงานหมุนเวียน เช่น โซลาร์เซลล์ ฟาร์มกังหันลม และพลังงานน้ำ เพื่อลด Carbon Footprint และสร้างความยืดหยุ่นให้โครงข่ายไฟฟ้าอย่างยั่งยืน
- ยุทธศาสตร์ “Eastern Data, Western Computing”
หัวใจสำคัญของการผลักดันนี้คือโครงการจัดสรรทรัพยากรระดับชาติ โดยคณะกรรมการพัฒนาและปฏิรูปแห่งชาติจีน (NDRC) และกระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศ (MIIT) ได้วางแผนย้ายภาระการประมวลผลจากมณฑลทางชายฝั่งตะวันออก ไปยังมณฑลทางภาคตะวันตกอย่างกุ้ยโจว เน่ยหมงกู่ และกานซู่ ซึ่งอุดมไปด้วยแสงแดด ลม และแหล่งน้ำธรรมชาติ การตั้ง Data Center ใกล้แหล่งกำเนิดพลังงานหมุนเวียนช่วยลดการสูญเสียพลังงานในการส่งกระแสไฟฟ้าระยะไกล และตั้งเป้าลดค่า PUE (Power Usage Effectiveness) ของศูนย์ข้อมูลทั่วประเทศ
- กลไก Green Electricity Certificate (GEC)
ในทางปฏิบัติ เนื่องจากสายส่งไฟฟ้าจริงเป็นระบบรวมที่ไม่สามารถแยกได้ว่ากระแสไฟฟ้ามาจากโรงไฟฟ้าถ่านหินหรือโซลาร์เซลล์ จีนจึงนำระบบ Green Electricity Certificate (GEC) หรือเทียบเท่ามาตรฐาน REC (Renewable Energy Certificate) ในระดับสากลมาใช้เป็นเครื่องมือหลัก
🔹 หลักการทำงาน (1 GEC = 1 MWh) ใบรับรอง 1 ใบ จะออกให้เมื่อมีการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนครบ 1 เมกะวัตต์-ชั่วโมง (MWh) เมื่อ Data Center ซื้อใบรับรองนี้ไป จะทำการ “ตัดจำหน่าย” (Retire/Cancel) เพื่อป้องกันการนับซ้ำ และใช้เป็นหลักฐานยืนยันสิทธิทางสิ่งแวดล้อม
🔹 ข้อกำหนดทางกฎหมาย รัฐบาลจีนกำหนดให้ GEC เป็นหลักฐานชิ้นเดียวที่ถูกต้องตามกฎหมายในการยืนยันการใช้พลังงานสะอาดภายในประเทศ และตั้งเป้าให้ Data Center ในศูนย์ประมวลผลหลักต้องมีสัดส่วนการใช้พลังงานหมุนเวียน (ผ่านการซื้อไฟตรงหรือสิทธิ GEC) ไม่ต่ำกว่า 80% ภายในปี 2030
เนื่องจากพลังงานลมและแสงแดดมีความผันผวนตามธรรมชาติ ผู้ให้บริการ Data Center และยักษ์ใหญ่เทคโนโลยีอย่าง Alibaba, Tencent และ Baidu จึงต้องเร่งพัฒนาระบบกักเก็บพลังงาน รวมถึงนำ AI มาช่วยบริหารจัดการและคาดการณ์การใช้พลังงาน เพื่อให้ศูนย์ข้อมูลสามารถทำงานได้ต่อเนื่องตลอด 24 ชั่วโมง
การขยับตัวของจีนในครั้งนี้ส่งสัญญาณชัดเจนว่า การแข่งขันในยุค AI ไม่ได้วัดกันที่ความเร็วของอัลกอริทึมเพียงอย่างเดียว แต่ยังวัดกันที่ ความยั่งยืนของพลังงาน ที่อยู่เบื้องหลังระบบประมวลผลเหล่านั้นด้วยนั่นเองค่ะ
ขอบคุณข้อมูลจาก แผนยุทธศาสตร์ National Hub / East-to-West Data Transfer (NDRC), แผนปฏิบัติการ China’s Green Data Center Guidelines (MIIT)
