ในโลกของการอนุรักษ์สัตว์ป่า นี่คือหนึ่งในกลยุทธ์ที่แปลกใหม่ ประหยัด และประสบความสำเร็จมากที่สุดในโลก เรื่องราวของ “The Middle Island Project” ณ เมืองวอร์นามบูล (Warrnambool) รัฐวิกตอเรีย ประเทศออสเตรเลีย ที่เปลี่ยนสุนัขต้อนแกะให้กลายเป็น “บอดี้การ์ดสี่ขา” เพื่อกอบกู้ฝูงเพนกวินจิ๋วจากการถูกล้างบางค่ะ
เกาะมิดเดิล (Middle Island) เคยเป็นแหล่งวางไข่ที่ปลอดภัยของ เพนกวินจิ๋ว (Little Penguins) หลายร้อยตัว แต่เมื่อเวลาผ่านไป กระแสน้ำได้พัดพาเอาทรายมาทับถมกันจนเกิดเป็น สันทรายตื้น ๆ เชื่อมระหว่างแผ่นดินใหญ่กับเกาะในช่วงน้ำลด
สิ่งนี้กลายเป็นช่องโหว่ครั้งใหญ่ เพราะมันเปิดโอกาสให้ สุนัขจิ้งจอกแดง (Red Foxes) ซึ่งเป็นสัตว์นักล่าสายพันธุ์ต่างถิ่น สามารถเดินและว่ายน้ำข้ามไปยังเกาะได้อย่างง่ายดาย เนื่องจากสุนัขจิ้งจอกมีพฤติกรรมการล่าแบบล้างบาง คือการฆ่าทุกอย่างที่ขยับได้ในคืนเดียวโดยไม่ได้กิน ส่งผลให้ประชากรเพนกวินจิ๋วบนเกาะมิดเดิลดิ่งฮวบจาก 800 กว่าตัว ลดลงจนเหลือไม่ถึง 10 ตัวในปี 2005 และกำลังเผชิญหน้ากับการสูญพันธุ์ไปจากเกาะอย่างถาวร
ท่ามกลางความสิ้นหวัง แอลัน “สแวมปี” มาร์ช (Allan “Swampy” Marsh) เกษตรกรเลี้ยงไก่ในท้องถิ่นได้เสนอไอเดียที่แหวกแนว โดยการนำ สุนัขสายพันธุ์มาเรมมา เชพเพิร์ด (Maremma Sheepdog) ซึ่งปกติใช้เฝ้าฝูงแกะและฝูงไก่ มาฝึกเพื่อทำหน้าที่ปกป้องเพนกวินแทน สุนัขสายพันธุ์มาเรมมามีคุณลักษณะพิเศษที่เหมาะกับภารกิจนี้ คือ
- มาเรมมา เชพเพิร์ดไม่ใช่สุนัขต้อนสัตว์ แต่เป็นสุนัขที่มองว่าตนเองเป็นส่วนหนึ่งของฝูง และมีหน้าที่ตระเวนเพื่อปกป้องสมาชิกจากภัยอันตราย
- เป็นมิตรกับสัตว์เล็ก หากได้รับการฝึกอย่างถูกต้อง มาเรมมาจะไม่ทำร้ายเพนกวิน แต่จะมองว่าเพนกวินคือฝูงที่ต้องดูแล
- อาณาเขตที่น่าเกรงขาม แค่กลิ่นปัสสาวะและเสียงเห่าของมาเรมมาบนเกาะ ก็เพียงพอที่จะทำให้สุนัขจิ้งจอกที่แผ่นดินใหญ่หวาดกลัวและไม่กล้าข้ามมาอีกเลย
ในปี 2006 The Middle Island Project ได้เริ่มต้นขึ้นอย่างเป็นทางการ โดยมีสุนัขมาเรมมาตัวแรกชื่อว่า “ออดบอล” (Oddball) ขึ้นไปปฏิบัติหน้าที่ ผลปรากฏว่าได้ผลอย่างน่าอัศจรรย์ ไม่มีเพนกวินถูกจิ้งจอกฆ่าตายเลยในช่วงที่มันอยู่บนเกาะ ต่อมาโครงการได้ส่งคู่หูรุ่นแรกอย่าง ยูดี (Eudy) และ ทูลา (Tula) เข้ามาประจำการถาวรในช่วงฤดูผสมพันธุ์ของเพนกวิน (ตุลาคม – เมษายน) ผลลัพธ์ที่ได้ คือ ไม่มีรายงานว่าเพนกวินบนเกาะถูกสุนัขจิ้งจอกฆ่าตายเลยแม้แต่ตัวเดียวในช่วงที่มีสุนัขมาเรมมาปฏิบัติหน้าที่ ฝูงเพนกวินจิ๋วค่อยๆ ทยอยกลับมาสร้างรังและวางไข่ จนประชากรเพิ่มกลับขึ้นมาแตะหลักร้อยตัวอีกครั้ง
ปัจจุบันแม้ว่าสุนัขรุ่นบุกเบิกจะเกษียณอายุและจากไปตามอายุขัยแล้ว แต่โครงการยังคงดำเนินต่อไปอย่างยั่งยืนด้วยสุนัขรุ่นใหม่อย่าง Mezzo และ Isola ที่เข้ามารับช่วงต่อในการเดินตรวจตราชายหาดและโขดหินของเกาะมิดเดิล
The Middle Island Project ไม่เพียงแต่ช่วยชีวิตเพนกวินจิ๋วไว้ได้เท่านั้น แต่ยังเป็นข้อพิสูจน์อันยิ่งใหญ่ว่า บางครั้งทางออกของปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ซับซ้อน ก็อาจซ่อนอยู่ในความร่วมมือกันอย่างเรียบง่ายและเป็นธรรมชาติที่สุด ระหว่างมนุษย์ สิ่งแวดล้อม และเพื่อนสี่ขาของเราค่ะ
ขอบคุณข้อมูลจาก https://www.warrnamboolpenguins.com.au/
