กลางทะเลทรายซอนอรา (Sonoran) ในรัฐแอริโซนา สหรัฐอเมริกา เมืองทูซอน (Tucson) เมืองที่มีปริมาณฝนตกเฉลี่ยเพียง 12 นิ้วต่อปีแห่งนี้ แต่กลับประสบปัญหาน้ำท่วมฉับพลันทุกครั้งที่พายุฤดูร้อนพัดผ่าน ถนนคอนกรีตกลายเป็นลำธารระบายน้ำฝนนับล้านแกลลอนทิ้งไปอย่างไร้ค่า ในขณะที่พืชพันธุ์ธรรมชาติแห้งเหี่ยว และเมืองต้องสูบน้ำบาดาลขึ้นมาใช้จนระดับน้ำใต้ดินลดลงวิกฤต
แต่ในปัจจุบัน ทูซอนกลายเป็น เมืองต้นแบบด้านการจัดการน้ำฝน (Rainwater Harvesting) โดยจุดเริ่มต้นมาจากการ “ทำผิดกฎหมาย” ของชายคนหนึ่งค่ะ
ในช่วงต้นปี 1990 แบรด แลงคาสเตอร์ (Brad Lancaster) ย้ายเข้ามาอยู่อาศัยในย่านย่อยแห่งหนึ่งของทูซอน เขาพบว่าต้นไม้ริมทางแห้งตายเนื่องจากไม่มีใครรดน้ำ ในขณะที่ยามฝนตก น้ำฝนหลั่งไหลลงถนน ไหลผ่านหน้าบ้านไปลงท่อระบายน้ำทิ้งอย่างสิ้นเปลือง ด้วยความเสียดายทรัพยากร แบรดและน้องชายจึงตัดสินใจนำค้อนปอนด์ออกไปเจาะขอบถนนหน้าบ้านตัวเองในยามค่ำคืน เพื่อทำช่องให้น้ำฝนที่ไหลบนถนนไหลเลี้ยวเข้ามายังแอ่งดินริมฟุตบาทที่เขาขุดเตรียมไว้
ตามกฎหมายเมืองในขณะนั้น การดัดแปลงโครงสร้างพื้นฐานสาธารณะหรือการขุดเจาะฟุตบาทถือเป็น ความผิดทางอาญา มีโทษปรับและจำคุก แต่ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นกลับน่าทึ่ง แอ่งดินหน้าบ้านของเขากลายเป็นโอเอซิสขนาดเล็ก ต้นไม้ท้องถิ่นเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วโดยไม่ต้องใช้น้ำประปาแม้แต่หยดเดียว ช่วยบังแดด ลดความร้อน และแก้ปัญหาน้ำท่วมขังบนถนนหน้าบ้านได้อย่างหมดจด
แบรดเริ่มชวนเพื่อนบ้านทำตาม และพากลุ่มผู้กำหนดนโยบาย เจ้าหน้าที่เทศบาล และวิศวกรเมืองมาเดินดู “พื้นที่ผิดกฎหมาย” หน้าบ้านของเขา เพื่อพิสูจน์ให้เห็นว่า น้ำฝนไม่ใช่ “ของเสีย” ที่ต้องรีบระบายทิ้ง แต่เป็น “ทรัพยากร” ที่มีมูลค่ามหาศาล เมื่อเห็นหลักฐานเชิงประจักษ์ว่าต้นไม้โตเร็วขึ้น เมืองเย็นลง และปัญหาน้ำท่วมถนนลดลง เทศบาลเมืองทูซอนจึงเปลี่ยนทัศนคติจากการจ้องจะจับปรับ มาเป็นการแก้ไขกฎหมายให้สอดคล้องกับความเป็นจริง
การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างและกฎหมาย
การต่อสู้ภาคประชาชนใช้เวลาหลายปี จนกระทั่งเกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างและกฎหมายตามลำดับ คือ
- เมืองทูซอนรับรองกฎหมาย อนุญาตให้ประชาชนยื่นขอแบบและเจาะขอบถนนสาธารณะเพื่อผันน้ำฝนเข้าพื้นที่ปลูกต้นไม้ได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย
- ทูซอนสร้างประวัติศาสตร์เป็นเมืองแรกในสหรัฐฯ ที่ออกกฎหมายบังคับให้อาคารพาณิชย์สร้างใหม่ ต้องมีระบบเกี่ยวเก็บน้ำฝน (Rainwater Harvesting) เพื่อรองรับการรดน้ำต้นไม้อย่างน้อย 50% ของพื้นที่
- เปิดตัวโครงการคืนเงินอุดหนุนสูงสุด $2,000 ต่อครัวเรือน สำหรับบ้านที่ติดตั้งระบบกักเก็บน้ำฝน โดยนำเงินมาจากค่าธรรมเนียมใช้น้ำประปา
ความสำเร็จของทูซอนส่งผลให้ระดับน้ำใต้ดินเริ่มฟื้นตัว พื้นที่สีเขียว เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ลดอุณหภูมิความร้อนในเมือง และช่วยประหยัดงบประมาณการจัดการน้ำท่วมของเมืองได้มหาศาล ความเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ของเมือง สามารถเริ่มต้นได้ง่ายๆ เพียงแค่การเปลี่ยนมุมมองต่อธรรมชาติรอบตัวค่ะ
ขอบคุณข้อมูลจาก https://www.harvestingrainwater.com/
